دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایرگروه حسابداری
عنوان
بررسی رابطه بین پیش بینی سود مدیریت ،عدم تقارن اطلاعاتی و هزینه حقوق صاحبان سهام شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران
پايان نامه ارائه شده به مديريت تحصيلات تکميلی به عنوان بخشي از فعاليت هاي تحصيلي لازم براي اخذ درجه كارشناسي ارشد
در رشته حسابداری
استاد راهنما
دکتر محمد عظیم خدایاری
استاد مشاور
دکتر داریوش جاوید
نگارش
عباس زمانی
بهمن ماه 1394
تعهد نامه اصالت رساله یا پایان نامه
اینجانب عباس زمانی دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته در رشته حسابداری که در تاریخ 28/11/1394 از پایان نامه/رساله خود تحت عنوان ” بررسی رابطه بین پیش بینی سود مدیریت ،عدم تقارن اطلاعاتی و هزینه حقوق صاحبان سهام شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران ”
با کسب نمره18 و درجه بسیار خوب دفاع نموده ام بدینوسیله متعهد می شوم :
1 ) این پایان نامه / رساله حاصل تحقیق و پژوهش انجام شده توسط اینجانب بوده و در مواردی که ازدستاوردهای علمی و پژوهشی دیگران ( اعم از پایان نامه ، کتاب ، مقاله و ….) استفاده نموده ام، مطابق ضوابط و رویه موجود ،نام منبع مورد استفاده و سایرمشخصات آن را در فهرست مربوطه ذکر و درج کرده ام.
2 )این پایان نامه / رساله قبلاَ برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی (هم سطح ،پایین تر یا بالا تر ) در سایر دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی ارائه نشده است.
3 ) چنانچه بعد از فراغت از تحصیل ،قصد استفاده و هرگونه بهره برداری اعم از چاپ کتاب ،ثبت اختراع و…….از این پایان نامه داشته باشم ، از حوزه معاونت پژوهشی واحد مجوزهای مربوطه را اخذ نمایم.
4 ) چنانچه در هر مقطع زمانی خلاف موارد فوق ثابت شود ، عواقب ناشی از آن را می پذیرم و واحد دانشگاهی مجاز است با اینجانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصیلی ام هیچگونه ادعایی نخواهم داشت.
نام و نام خانوادگی: عباس زمانی
تاریخ و امضا: 28/11/1394
تقدیم به :
همسرم به پاس قدر دانی از قلبی آکنده از عشق و معرفت که محیطی سرشار از سلامت و امنیت و آرامش و آسایش برای من فراهم آورده است
تقدیم به:
پدر بزرگوارم وبه محضر ارزشمند مادر عزیزمبه خاطر همه ی تلاشهای محبت آمیزی که در دوران مختلف زندگیم انجام داده اند و با مهربانی چگونه زیستن را به من آموخته
تقدیم به :
به اساتید فرزانه و فرهیخته ای که در راه کسب علم ومعرفت مرا یاری نمودند.
سپاسگزاری:
سپاس ایزد منان را که توفیق فراگیری علم را بر من عطا فرمود و مرا در کوران مشکلات و سختی ها یاری نمود،تا این رساله را با موفقیت به پایان برسانم.
به مصداق آیه شریفه((من لم یشکرالمخلوق لم یشکرالخالق)) بر خود واجب می دانم تا از زحمات استاد فرزانه جناب آقای دکتر محمد عظیم خدایاری و دکتر داریوش جاویدسپاسگذاری نمایم.
عباس زمانی
بهمن ماه 94
فهرست مطالب
عنوان شماره صفحه
فصل اول: کلیات پژوهش
چکیدهس‌
مقدمه2
1-1-بيان مسئله2
1-2-اهداف پژوهش4
1-3-اهمیت و ضرورت پژوهش4
1-4- سؤالات پژوهش4
1-5- فرضيه‌ها5
1-6-روش‌شناسی پژوهش5
1-7-مدل پژوهش5
1-8- جامعه آماری، دوره زمانی و حجم نمونه پژوهش7
1-9-روش‌های گردآوری داده‌ها8
1-10-روش‌ تحلیل داده‌ها8
1-11-تعريف مفاهيم و واژگان ويژه پژوهش8
1-12-ساختار کلی تحقیق10
فصل دوم: مروری بر ادبیات و پیشینه تحقیق
مقدمه14
بخش اول: مبانی نظری14
2-1- سود14
2-2- سود اقتصادی و حسابداری15
2-3- پيش‏بيني سود حسابداري17
2-4- پيش‏بيني سود17
2-5- سودمندي در پيش‌بيني18
2-6- تعداد دفعات پيش‏بيني سود توسط مديران19
2-7-عدم تقارن اطلاعاتی22
2-7-1- گزینش نادرست25
2-7-1-1- غربال کردن27
2-7-1-2- علامت دادن27
2-7-2- خطر اخلاقی27
2-8- شکل گیری مفهوم عدم تقارن اطلاعاتی29
2-9-علل وقوع پدیده عدم تقارن اطلاعاتی30
2-10- اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام33
2-11-مبانی نظری تفاوت قیمت پیشنهادی خرید و فروش35
2-12-هزینه سرمایه38
1-12-1- مفهوم هزینه سرمایه38
2-12-2 عوامل مؤثر بر هزینه سرمایه38
2-12-2-1- کیفیت اطلاعات39
2-12-2-2- سطح افشا39
2-12-2-3- اندازه شرکت39
2-12-2-4- نوع صنعت40
2-12-2-5-نسبت بدهی40
2-12-3- اجزای هزینه سرمایه40
2-12-3-1- هزینه تأمین مالی از طریق بدهی42
2-12-3-2- هزینه سرمایه سهام ممتاز42
2-12-3-3- هزینه سرمایه سهام عادی43
2-12-4- مدلهای محاسبه هزینه حقوق صاحبان سهام عادی44
2-12-4-1- مدل رشد سود های تقسیمی (گوردون)44
2-12-4-2- قیمت گذاری دارایی سرمایهای45
فصل سوم: روش اجرای پژوهش
مقدمه58
3-1- نوع پژوهش58
3-2- فرضيه‌های پژوهش60
3-3- مدل تحليلي پژوهش60
3-4-1- متغیر وابسته62
3-4-2- متغیر مستقل64
3-4-3- متغیر های کنترل:64
3-5- قلمرو پژوهش64
3-5-2- قلمرو زماني65
3-6- جامعه آماري65
3-7- نمونه آماري و روش نمونهگيري65
3-8- نحوه جمعآوري دادهها66
3-9- روش‌شناسی پژوهش66
3-9-1- داده‌های ترکیبی68
3-9-2- آزمون معنيدار بودن اثرات فردي ليمر69
3-9-3- مدلهاي تابلويي ( پانلی)71
3-9-3-2- روش اثرات تصادفی71
3-9-4- آزمون هاسمن72
3-9-5- آزمون‌های ناهمسانی واریانس،خود همبستگی و آزمون هم خطی73
3-10- مزيت استفاده از داده‌هاي تركيبي نسبت به سري زماني و مقطعي74
خلاصه‌ي فصل75
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها
4-1مقدمه77
4-2-آمار توصيفي77
4-3 آزمون ریشه واحد دادههای پانل78
4-3 آزمون جارکو برا ( نرمال بودن داده ها)79
4-4- تجزیه و تحلیل فرضیه ها81
4-4-1- فرضیه اول81
4-4-2- فرضیه دوم83
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1 مقدمه87
5-2خلاصه پژوهش87
5-3 نتایج پژوهش89
5-3-1 نتیجه فرضیه اول89
5-3-2 نتایج فرضیه دوم89
5-4 پیشنهادات پژوهش90
5-4-1 پیشنهادات کاربردی90
5-4-2 پيشنهادهايي براي پژوهش‏هاي آتي91
5-5 محدودیتهای پژوهش91
خلاصه فصل92
منابع و مآخذ93
فهرست جداول
عنوان شماره صفحه
جدول آزمون ليمر فرضيه اول99
جدول آزمون هاسمن فرضيه اول91
جدول آزمون اثرات ثابت فرضيه اول 101
جدول آزمون ليمر فرضيه دوم102
جدول آزمون هاسمن فرضيه دوم103
جدول آزمون اثرات ثابت فرضيه دوم104
جداول اهرم مالي105
جداول مربوط به حجم معاملات120
چکیده
در این پژوهش به مطالعه رابطه بین پیش بینی سود توسط مدیریت شرکت و عدم تقارن اطلاعاتی و همچنین رابطه بین عدم تقارن اطلاعاتی با هزینه حقوق صاحبان سهام در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداخته شده است. شاخص‌ شکاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام معیاری برای عدم تقارن اطلاعاتی و مدل گوردن و مدل قیمت گذاری دارایی‌های سرمایه ای به عنوان معیارهای هزینه حقوق صاحبان سهام استفاده شده‌اند. برای آزمون فرضیه‌های تحقیق، از داده‌های 110 شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی سال‌های 1389 تا 1393 و مدل‌های رگرسیونی چند متغیره مبتنی بر داده‌های ترکیبی استفاده شده است. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است بین تعداد پیش بینی سود توسط مدیریت با عدم تقارن اطلاعاتی رابطه معناداری وجود دارد. به گونه ای که افزایش تعداد پیش بینی سود توسط مدیریت منجر به کاهش عدم تقارن اطلاعاتی می شود. یافته های تحقیق همچنین نشان می‌دهد که بین عدم تقارن اطلاعاتی و هزینه حقوق صاحبان سهام نیز رابطه معنادار ومثبت وجود دارد.
کليد واژه: پیش بینی سود توسط مدیریت، مدل گوردون، عدم تقارن اطلاعاتی، شکاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام،هزینه حقوق صاحبان سهام.مدل قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای
فصل اول
کلیات تحقیق

مقدمه
هدف از افشای اطلاعات، کاهش توزیع نادرست اطلاعات موثر در تصمیم گیری استفاده کنندگان، در بازار سرمایه است. در صورتی که اطلاعات، نادرست توزیع شود، گروهی دارای اطلاعات بیش‌تری خواهند بود و این امر باعث به وجود آمدن شرایطی خواهد شد که به تصمیم گیری نادرست گروه دارای اطلاعات کمتر، می‌انجامد و به عبارت دیگر، منجر به انتخاب نادرست آن‌ها خواهد شد. یکی از کاربردهای بالقوه اطلاعات منتشر شده از شرکت‌ها، کاهش شکاف انتظارات سرمایه گذاران، کاهش مزیت اطلاعاتی برخی از سرمایه گذاران و در نتیجه، کاهش اثر عدم تقارن اطلاعاتی، بر هزینه سرمایه است (قائمی و رحیم پور، 1389).
در اين فصل از پژوهش، ابتدا مسئله‌ی اصلي پژوهش، اهميت و ضرورت آن مورد بحث قرار مي‏گيرد. سپس توضيحاتي راجع به اهداف و فرضيات پژوهش، کاربرد نتايج آن ارائه شده و در نهايت، اين فصل با تعريف واژگان کليدي به پايان خواهد رسيد. در اين فصل چارچوبي کلي از مسئله‌ی پژوهش ارائه شده و در فصول بعدي چگونگي پاسخ دادن به اين مسئله ارائه خواهد گردید.
1-1-بيان مسئله
ادبیات بیان‌گر این است که اطلاعات یک نقش مهمی را در تعیین هزینه حقوق صاحبان سهام شرکت‌ها بازی می‌کند (بوتوسان1، 1997؛ بوتوسان و پلاملی2، 2002؛ فرنکیس و همکاران3، 2005؛ هیل4، 2002؛ لیزو و ورچیا5، 2000). علاوه بر این، شرکت‌ها با رویه‌های افشای اطلاعاتی بیشتر که مبتنی بر آینده است، با هزینه حقوق صاحبان سهام پایین‌تری مرتبط هستند. برای مثال، بوتوسان (1997) در رابطه با شرکت‌های تولیدی اظهار نمود که آن‌هایی که افشای اطلاعاتی بیشتری دارند در مقایسه با شرکت‌هایی که اطلاعات مبتنی بر آینده ارائه می‌کنند، هزینه حقوق صاحبان سهام کمتری را تجربه می‌کنند (پنگ هی و همکاران6، 2013). سرمایه‌گذاران و مشارکت کنندگان در پی شناسایی گزینه‌ها و شرکت‌های مناسب برای سرمایه‌گذاری به منظور کسب بازدهی مناسب با توجه به افق سرمایه‌گذاری و ریسک‌پذیریشان هستند. نگرانی همیشگی گردانندگان بازارهای سرمایه رسیدن اطلاعات کافی و به موقع به این بازارها جهت یاری رساندن به سرمایه‌گذاران به منظور تجزیه و تحلیل اوراق بهادار و سهام موجود در این بازارها حین اخذ تصمیمات اقتصادی و با اهمیت است. فقدان اطلاعات کافی و معتبر و توزیع نابرابر آن‌ها در این بازارها منجر به اخذ تصمیمات ضعیف توسط مشارکت کنندگان در این بازارها و تخصیص غیر بهینه منابع مالی آن‌ها خواهـد شد که در ادبیات حسـابداری پدیده مـذکور تحت عنوان عدم تقارن اطلاعاتی شناخته می‌شود (کرمیر،2009).این نابرابری اطلاعاتی میان دو گروه از بازیگران این بازارها بروز می‌کند. یک قسم این نوع عدم تقارن اطلاعاتی مابین مدیریت به عنوان دارندگان اطلاعات نهانی شرکت از یک سو و افراد برون سازمانی به عنوان افراد نیازمند اطلاعات جهت ارزیابی توانایی سـودآوری شرکت و نحوه ایفای وظیفه مباشـرتی مدیریت و ارزیابی عملـکرد وی از طرف دیگر روی می‌دهد که از نبود اطلاعات کافی در باب شیوه عملکرد مدیریت برای سرمایه گذاران پیش می‌آید و از عدم توانایی سرمایه گذاران برای مشاهده نتایج عملکرد مدیریت عارض می‌شود. عدم تقارن اطلاعاتی موضوعی مهم و پرطرفدار در میان دانشگاهیان بوده و تحقیقات بسیاری در این زمینه صورت گرفته است. عدم تقارن اطلاعاتی می‌تواند بر میزان معاملات سهام یک شرکت موثر باشد.
از سوی دیگر، بازارها از گزارشگری مالی به عنوان جانشینی برای کیفیت مدیریت استفاده می‌کنند. همچنین، بازارها اقدام به پاداش دادن به افشای داوطلبانه و شفاف سازی که بیشتر از حد گزارشگری مالی است کرده‌اند. افشای اطلاعات ناقص توسط شرکت‌ها، نبود قطعیت در میان ذینفعان را ایجاد می‌کند. این طور به نظر می‌رسد که این نبود قطعیت، برای سرمایه گذاران و اعتبار دهندگان ریسک اطلاعاتی دارد و در این شرایط آن‌ها نرخ بازده بالاتری برای سرمایه به کار گرفته شد طلب می‌کنند. نرخ بازده بالاتر منجر به هزینه سرمایه بالاتری برای شرکت خواهد شد و در نهایت سبب می‌شود که قیمت سهام در بازار کاهش یابد. بنابراین، تحقیق جاری در پی حصول به این نکته است که آیا با افزایش تعداد دفعات پیش بینی سود مدیریت، عدم تقارن اطلاعاتی کاهش یافته و اطمینان سرمایهگذاران به عملکرد آتی شرکت افزایش و هزینه حقوق صاحبان سهام کاهش خواهد یافت یا خیر؟ بنابراین می‌توان گفت مسئله اصلی در این پژوهش این است که آیا رابطه و همبستگی بین تعداد دفعات پیش بینی سود مدیریت، عدم تقارن اطلاعاتی و هزینه حقوق صاحبان سهام وجود دارد یا خیر؟
1-2-اهداف پژوهش
اهداف این تحقیق به شرح زیر است:
هدف کلی:بررسی رابطه بین تعداد دفعات پیش بینی سود مدیریت، عدم تقارن اطلاعاتی و هزینه حقوق صاحبان سهام در بورس اوراق بهادار تهران.
هدف آرمانی: بسترسازي جهت ارتقاي کیفیت گزارشگري مالی وحصول به اهداف جامعیت گزارشگري مالی.
هدف کاربردي: فعالان بازار سرمایه و تحلیلگران مالی می‌توانند از نتایج این تحقیق در راستای تعیین میزان تأثیر تعداد دفعات پیش بینی سود مدیریت بر عدم تقارن اطلاعاتی و هزینه حقوق صاحبان سهام بهره برداری نمایند. امید است این بهره برداری به اتخاذ تصمیمات سرمایه گذاری بهتر و نیز تحلیل‌های جامع‌تر و کامل‌تر بیانجامد. علاوه بر این، تحقیق جاری می‌تواند بستری را جهت تحقیقات دانشگاهی در خصوص عدم تقارن اطلاعاتی، با در نظر گرفتن هزینه حقوق صاحبان سهام و تعداد دفعات پیش بینی سود مدیریت، ارائه نماید. همچنین شواهدی را در خصوص ارتباط بین تعداد دفعات پیش بینی سود، عدم تقارن اطلاعاتی و هزینه حقوق صاحبان سهام ارائه می‌نماید که منجر به گسترش ادبیات هزینه حقوق صاحبان سهام و نیز ادبیات عدم تقارن اطلاعاتی کشور خواهد گردید.
1-3-اهمیت و ضرورت پژوهش
این پژوهش از دو منظر حائز اهمیت است. نخست اینکه با توجه به جستجوها و بررسی‌های صورت گرفته، ارتباط میان تعداد دفعات پیش بینی سود مدیریت، عدم تقارن اطلاعاتی و هزینه حقوق صاحبان سهام تا کنون، در خصوص شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، مورد بررسی قرار نگرفته است. از این رو این پژوهش در نوع خود در کشور بدیع بوده و می‌تواند بستری را جهت تحقیقات آینده در این زمینه فراهم سازد. دوم، کمک به سرمايه‌گذاري، تحلیل گران و سازمان بورس اوراق بهادار و اقتصاد كشور در زمینه درک بهتر روابط بین عوامل موجود در بازار می‌باشد.
1-4- سؤالات پژوهش
با توجه به مسئله پژوهش، پژوهش حاضر مشتمل دو پرسشبه شرح زیر است:
آیا تعداد دفعات پیش بینی سود مدیریت، بر عدم تقارن اطلاعاتی تأثیر معنادار دارد یا خیر؟ در صورت داشتن تأثیر معنادار، جهت تأثیر چگونه می‌باشد.
آیا عدم تقارن اطلاعاتی بر هزینه حقوق صاحبان سهام تأثیر معنادار دارد یا خیر؟ در صورت داشتن تأثیر معنادار، جهت تأثیر چگونه می‌باشد.
1-5- فرضيه‌ها
فرضیه اول: بین تعداد دفعات پیش بینی سود مدیریت و عدم تقارن اطلاعاتی رابطه معنادار وجود دارد.
فرضیه دوم: بین عدم تقارن اطلاعاتی و هزینه حقوق صاحبان سهام رابطه معنادار وجود دارد.
1-6-روش‌شناسی پژوهش
روش‌هاي مختلفي براي پژوهشوجود دارد كه هر يك متناسب با موضوع مورد بررسي و ماهيت زمينه تحقيق در پژوهش‌های علوم انساني ارزشمند است. استفاده از هر يك از روش‌هاي تحقيق به ماهيت و زمينه تحقيق،فعاليت‌هاي لازم براي نتيجه‌گيري و ميزان احساس مسئوليت محقق در مقابل نتايج و اهداف تحقيق بستگي دارد. این پژوهش به دنبال بررسی میزان همبستگی بین متغیر های عملیاتی در یک دسته شرکت‌های نمونه است که نوع داده های آن‌ها تاریخی (پس رویدادی) می‌باشد و با توجه به اینکه محققین قصد دست‌کاری در متغیرها به جهت سنجش آثار آن روی متغیر دیگر ندارند (تحقیقات آزمایش و شبه آزمایش)، در نتیجه نوع روش تحقیق توصیفی- همبستگی می‌باشد. به عبارت دیگر، در این تحقیق به بررسی وجود رابطه و همبستگی بین متغیرها از طریق رگرسیون می‌پردازیم. بنابراين، تحقيق حاضر از جمله تحقيقات علي نيز تلقي ميشود. به دليل مشاهده و تعميم نتايج آن‌ها، از نظر استدلال اين تحقيق استقرایی است.
1-7-مدل پژوهش
چارچوب نظري، الگويي مفهومي و بنيادين است كه تمام پژوهش بر روي آن بنا مي‌شودو از طريق آن پژوهشگر بين عواملي كه در ايجاد مسئله پژوهش اهميت دارند، ارتباط برقرار مي‌كند و فرضيه‌هاي قابل آزمون خود را ايجاد مي‌كند. مدل تحليلي نوعي نمودار سازی براي متغيرهاي استخراج‌شده از چارچوب نظري پژوهش است (خاكي، 1382).
برای بررسی فرضیه اول پژوهش بر مبنای پژوهش‌های فا و همکاران ( 2012) و لین و همکاران (2012) مدل زیر ارایه گردیده است:
عبارت است از عدم تقارن اطلاعاتی شرکت در سال .
عبارت است از تعداد پیش بینی سود توسط مدیریت شرکت در سال .
عبارت است از حجم معاملات سهام (تعداد سهام معامله ‌شده) سهام شرکت در طول سال مالی تقسیم بر تعداد سهام شرکت مورد نظر در پایان سال مالی.
عبارت است از ریشه دوم تعداد دفعات معاملات سهام شرکت در سال ؛
عبارت است از اندازه (لگاریتم طبیعی ارزش بازار) شرکت در سال .
عبارت است از لگاریتم طبیعی قیمت سهام شرکت در سال .
برای آزمون فرضیه دوم پژوهش، بر مبانی پژوهش‌های فا و همکاران ( 2012)، های و همکاران ( 2009) و زیائو فنگ، 2006 مدل تحلیل زیر ارایه گردیده است:
که در آن:
عبارت است از هزینه حقوق صاحبان سهام شرکت در سال .
عبارت است از ارزش دفتری سهام شرکت در سال به ارزش بازار آن.
عبارت است از لگاریتم طبیعی کل دارایی‌های شرکت در سال .
عبارت است از اهرم مالی (نسبت کل بدهی‌ها به کل دارایی‌ها) شرکت در سال .
عبارت است از خطای باقی مانده شرکت در سال .
1-8- جامعه آماری، دوره زمانی و حجم نمونه پژوهش
جامعه آماری (): جامعه آماری پژوهش جاری کلیه شرکت‌های تولیدی پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران است.
قلمرو مکانی: مکان انجام این پژوهش بورس و اوراق بهادار تهران است.
قلمرو زمانی: قلمرو زمانی تحقیق سال‌های بین 1389 تا 1393 را در بر می‌گیرد.
نمونه آماری (): نمونه آماري اين پژوهش برای آزمون فرضیه تحقیق، مشتمل بر شركت‌هايي است كه از ویژگی‌های زير همزمان برخوردار بوده‌اند:
شرکت‌های مورد نظر جزو بانک‌ها، واسطه‌گری مالی، لیزینگ و شرکت‌های بیمه نباشند.
پایان سال مالی شرکت، منطبق بر پایان اسفند ماه باشد.
شرکت تغییر سال مالی و تغییر فعالیت نداشته باشد.
سهام شرکت حداقل هر سه ماه یک بار معامله شده باشد.
شرکت‌های مورد نظر از ابتدا تا انتهای تحقیق در عضویت بورس اوراق بهادار باشند.
تمامی داده‌های مورد نیاز آن‌ها در طی ساله‌ای 1389 الی 1393 در دسترس باشد.
1-9-روش‌های گردآوری داده‌ها
برای جمع‌آوری اطلاعات مربوط به پژوهش به محل نگهداری صورت‌های مالی در بورس اوراق بهادار مراجعه شده و اطلاعات مورد نیاز با بررسی صورت‌های مالی ارائه شده و در برخی موارد با استفاده از لوح فشرده (که شامل اطلاعات صورت‌های مالی و اطلاعات مربوط به روند معاملات سهام شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس می‌باشد) یا سایت کودال گردآوری خواهد شد.
1-10-روش‌ تحلیل داده‌ها
ابتدا داده‌های جمع‌آوری شده را در قالب بانک اطلاعاتی ذخیره کرده و سپس با انتقال این داده‌ها به نرم افزارهای EXCELو eviews زمینه تجزیه و تحلیل این داده‌ها از طریق رگرسیون و نتایج حاصل از آن‌ها فراهم می‌شود.

1-11-تعريف مفاهيم و واژگان ويژه پژوهش
الف- متغیر وابسته:
عدم تقارن اطلاعاتی: در تصمیم گیری بابت انجام معاملات، عدم تقارن اطلاعاتی هنگامی بروز می‌کند که یکی از طرفین معامله اطلاعات بیشتر یا بهتری نسبت به طرف دیگر معامله داشته باشد. عدم تقارن اطلاعاتی عدم توازن قدرت در مبادلات را سبب خواهد شد که گاهی ممکن است سبب مبادلات اشتباه گردد (ویلسون، 2008). در این پژوهش برای اندازه گیری عدم تقارن اطلاعاتی از معیار شکاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام به شرح زیر استفاده خواهد شد (کرمیر و همکاران،2013):

که در آن:
: عبارت است از اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام شرکت در سال ؛
: عبارت است از قیمت پیشنهادی فروش سهام؛
: عبارت است از قیمت پیشنهادی خرید سهام.
شایان ذکر است که متغیر عدم تقارن اطلاعاتی در مدل اول پژوهش در نقش متغیر وابسته و در مدل دوم پژوهش در نقش متغیر مستقل می‌باشد.
هزینه حقوق صاحبان سهام: برای کسب نتایج متقن و قابل اتکا تر بر اساس تحقیق انجام شده توسط ثقفی و دیگران (1389) از دو مدل زیر برای محاسبه هزینه حقوق صاحبان سهام استفاده خواهد شد:
الگوی گوردن: در این الگو نرخ بازده مورد انتظار سهامداران (هزینه حقوق صاحبان سهام) به شرح زیر محاسبه می‌شود (ثقفی و بولو، 1388):
که در آن Ke، نرخ بازده مورد انتظار سهامداران؛ D1، سود سهام مورد انتظار سال آینده (که از حاصل ضرب سود سهام سال جاری در نرخ رشد g محاسبه می‌شود)؛ P0، قیمت سهام در ابتدای سال (اولین روز معاملاتی) و g، نرخ رشد مورد انتظار است (که بر اساس میانگین هندسی نرخ رشد فروش طی دوره مورد بررسی محاسبه می‌شود).
الگوی قیمت گذاری دارایی‌های سرمایه‌ای (CAPM):
این الگو، بازده سهام را تابعی از ریسک بازار تلقی می‌کند و بر رابطه زیر مبتنی است:
به گونه ای که، E(ri)، بازده مورد انتظار سهام i؛ rf، نرخ بازده بدون ریسک (نرخ اوراق مشارکت)؛ E(rm)، بازده مورد انتظار بازار و βi، حساسیت تغییرات بازده سهم به تغییرات بازده بازار که برای محاسبه آن از رابطه زیر استفاده خواهد شد:
: عبارت است از کوواریانس با بازده سهام شرکت و بازده بازار،: عبارت است از واریانس بازده بازار.
ب- متغیر های مستقل:
ج- متغیر های کنترل:
عبارت است از ارزش دفتری سهام شرکت در سال به ارزش بازار آن.
عبارت است از لگاریتم طبیعی کل دارایی‌های شرکت در سال .
عبارت است از اهرم مالی (نسبت کل بدهی‌ها به کل دارایی‌ها) شرکت در سال .
عبارت است از حجم معاملات سهام (تعداد سهام معامله ‌شده) سهام شرکت در طول سال مالی تقسیم بر تعداد سهام شرکت مورد نظر در پایان سال مالی.
عبارت است از ریشه دوم تعداد دفعات معاملات سهام شرکت در سال ؛
عبارت است از اندازه (لگاریتم طبیعی ارزش بازار) شرکت در سال .
عبارت است از لگاریتم طبیعی قیمت سهام شرکت در سال .
1-12-ساختار کلی تحقیق
فصل اول :از نظر گذشت، در سایر فصل‌ها مطالبی به شرح و ترتیب زیر ارائه می‌شود:
فصل دوم: در این فصل، ادبیات موجود در زمینه بررسی رابطه بین تعداد دفعات پیش بینی سود مدیریت، عدم تقارن اطلاعاتی و هزینه حقوق صاحبان سهام در بورس اوراق بهادار تهران مورد بررسی قرار می‌گیرد. در پایان، پیشینه تحقیق‌های انجام‌شده در ایران و سایر کشورها بیان می‌شود.
فصل سوم: طی فصل سوم روش اجرای تحقیق ارائه می‌شود. روش‌های گردآوری اطلاعات، روش‌های تجزیه و تحلیل اطلاعات، جامعه آماری و نمونه انتخاب‌شده و روش‌های آماری مورد استفاده در تحقیق نیز در این فصل ارائه می‌شود.
فصل چهارم: در فصل چهارم اطلاعات گردآوری‌شده مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد. نتایج به دست آمده از آزمون فرضیه‌ها و آمار توصیفی در این فصل تشریح می‌شود.
فصل پنجم :در آخرین فصل، خلاصه‌ای از نتایج به دست آمده و نتیجه‌گیری کلی ارائه می‌شود. با توجه به نتایج تحقیق، پیشنهادهای لازم ارائه می‌گردد.
خلاصه فصل
اين فصل پس از ارایه مقدمه، با شرح و بیان مسئله پژوهش آغاز شده است و سپس اهميت و ارزش پژوهش بيان گرديد. در ادامه هدف از انجام اين پژوهش و فرضيه‌های متناسب با اهداف اين پژوهش ارائه شده است كه شامل دو فرضیهاست. همچنين روش انجام پژوهش، ابزار جمع آوري اطلاعات مورد نياز، جامعه‌ی آماري و روش‌هاي آماري مورد نياز براي تجزيه و تحليل دادهها و اطلاعات به طور مختصر ذکر شد. در پايان اين فصل واژههاي عملياتي مورد استفاده در متن پژوهش، تعريف شده است.
فصل دوم
مروری بر ادبیات و پیشینه تحقیق
مقدمه
در فصل اول به تبیین ابعاد كلی پژوهش پرداخته شد. موارد كلی مطرح شده در فصل قبل با بیان مسئله و اهمیت موضوع تحقیق آغاز و با ارائه فرضیه های كلی تحقیق و اهداف انجام تحقیق ادامه پیدا كرد. همچنين در پایان متغيرها، محدودیت‌ها و تعريف واژه‌ها و اصطلاحات تحقيق به صورت مختصر ارائه شد. در ايـن فصل به بررسي مبانـي نظـري تحقیق كه شامل موارد مربوط به مدیریت سود، عدم تقارن اطلاعاتی و عدم اطمینان‌های محیطی است، پرداخته می‌شود. در قسمت پایانی فصل نیز به پیشینه برخی از پژوهش‌ها و مطالعات انجام شده پیرامون بررسي ارتباط بین مدیریت سود و عدم تقارن اطلاعاتی در شرایط عدم اطمینان‌های محیطی در داخل و خارج از كشور پرداخته می‌شود.
بخش اول: مبانی نظری
2-1- سود
هدف از ارائه صورت‌های‌ مالي، ارائه‌ اطلاعاتي‌ تلخيص‌ و طبقه‌بندي‌ شده‌ درباره‌ وضعيت‌ مالي، عملكرد مالي‌ و انعطاف‌پذيري‌ مالي‌ واحد تجاري‌ است‌ كه‌ براي‌ طيفي‌ گسترده‌ از استفاده‌كنندگان‌ صورت‌های‌ مالي‌ در اتخاذ تصميم‌های‌ اقتصادي‌ مفيد واقع‌ گردد)هیئت تدوین استانداردهای حسابداری 1381). سود گزارش شده در صورت سود و زیان یکی از عناصر کلیدی صورت‌های مالی است. این رقم کمیتی است که قاعدتاًٌ باید نتیجه عملکرد یک واحد تجاری را در طی یک دوره‌ی مالی معین نشان دهد. به دیگر سخن، استفاده از عنصر سود در مدل‌های ارزش‌گذاری قیمت سهام و ارزیابی عملکرد بنگاه‌های اقتصادی، در عین این که بر مبنای منطق قیاسی توجیه پذیر است، با نتایج تحقیقات علمی نیز منطبق است و نتایج بسیاری از آن‌ها موید این است که سود گزارش شده حاوی اطلاعاتی است که با ارزش‌گذاری قیمت سهام شرکت‌ها مربوط است (ظریف فرد، 1378) .
یکی از اقلام با اهمیت صورت‌های مالی سود می‌باشد که از آن تعاريف متعددي ارائه شده است، از جمله اين تعاريف به شرح زير:
سود يا زيان خالص عبارت ‌است از تغيير در حقوق صاحبان سرمايه يعني در خالص دارايي‌هاي يك واحد تجاري طي يك دوره مالي كه از فعاليت‌هاي انتفاعي و مستمر واحد تجاري و عمليات فرعي، رويدادهاي تصادفي و ساير عمليات، رويدادها و شرايط موثر بر واحد تجاري غير از منبع صاحبان سرمايه ناشي شده، به دیگر سخن، سود يا زيان خالص فرايند كليه تغييرات در حقوق صاحبان سرمايه طي يك دوره با استثناي تغييرات ناشي از سرمايه‌گذاري توسط صاحبان سرمايه و توزيع منابع بين آنان است (عالي‌ور، 1370).
هدف اوليه از گزارش سود، تأمین و ارائه اطلاعات مفيد براي افرادی است كه بيشترين علاقه را به گزارش‏هاي مالي دارند. اما تبيين هدف‏هاي مشخص‏تر نيز، براي درك بهتر گزارشگري سود ضرورت دارد. يكي از هدف‏هاي اساسي كه با اهميت‏ترين هدف از ديدگاه تمامي استفاده‏كنندگان گزارش‏هاي مالي محسوب مي‏شود، ايجاد تمايز بين سرمايه‏گذاري و سود (منابع و جريان‏ها)، به عنوان بخشي از فرايند توصيفي حسابداري است. هدف‏هاي مشخص گزارش سود شامل موارد زير است:
الف- استفاده از سود به عنوان معياري براي اندازه‏گيري كارايي مديريت.
ب- استفاده از مبالغ تاريخي سود براي پيش بيني آينده واحد انتفاعي و توزيع آتي سود سهام.
ج- استفاده از سود به عنوان معياري براي اندازه‏گيري دستاوردها و همچنين نشانه‏اي از تصميمات آتي مديريت (هندريكسون و بردا7، 1994). تئوری، شیوه محاسبه و کاربرد سود همواره کانون توجه ادبیات اقتصاد، حسابداری و مالی قرار داشته است. در ادامه، مفهوم سود از هر دو دیدگاه اقتصادی و حسابداری مورد بحث واقع می‌شود.
2-2- سود اقتصادی و حسابداری
تعریف مفهوم اقتصادی سود عموماً به اقتصاددانی همچون هیکس (1939) نسبت داده می‌شود: هدف محاسبه سود در امور خاص این است که به مردم نشان دهیم چه مقدار آن‌ها می‌توانند مصرف کنند بدون آن که نیازمند شوند. به نظر می‌رسد سود یک فرد به عنوان حداکثر مقداری است که فرد می‌تواند در طول هفته مصرف کند و همچنان در پایان هفته به خوبی اول هفته که شروع کرده باشد. اگر چه تعریف هیکس بر سود فردی تاکید دارد، اما این مفهم می‌تواند به عنوان مبنایی برای تعیین سود تجاری با عوض کردن واژه‌ی مصرف کردن با توزیع کردن قرار گیرد. بنابراین، سود تجاری تغییر خالص دارایی‌ها در نتیجه فعالیت تجاری در طول دوره‌ی حسابداری خواهد بود. به عبارت دیگر، سود تجاری تغییر خالص دارایی‌ها به استثنای سرمایه‌گذاری‌های مالکان و توزیع سود بین آن‌ها است. لازم به ذکر است که این مفهوم تعیین سود از سود حسابداران با عنوان حفظ سرمایه نام گرفته است (کردستانی 1381). به طور کلی، از منظر اقتصادی سود به عنوان افزایش در رفاه تعبیر می‌شود. این تعریف از دیدگاه معنایی8 دارای تفسیر پذیری بالایی بوده و به دیگر سخن از قابلیت فهم زیادی برخوردار است.
سود حسابداري به بیان ساده بدین گونه تعریف می‌شود: تفاوت بين درآمد تحقق يافته ناشي از معاملات دوره و بهاي تاريخي منقضي شده مربوطه. این تعریف بیانگر این است که سود حسابداري داراي پنج ويژگي مي‏باشد:
1- سود حسابداري مبتني بر معاملات واقعي است كه شركت آن‌ها را انجام داده است (سود حسابداري اصولاً از تفاوت درآمد فروش كالاها يا خدمات با هزينه‏هاي لازم براي انجام دادن اين فروش بدست مي‏آيد). بر حسب سنت، حرفه حسابداري براي محاسبه سود از روش معاملاتي استفاده كرده است. اين معامله يا داد و ستد مي‏تواند درون سازمان يا برون سازمان باشد. معاملات آشكار يا برون سازماني، در نتيجه كالاها يا خدماتي كه شركت از ساير واحدها مي‏خرد يا به آن‌هامی‌فروشد انجام مي‌شود و معاملات پنهان (درون سازماني) به سبب استفاده يا تخصيص دارايي‏ها در درون شركت انجام مي‌شوند. معاملات برون سازماني از آن جهت آشكار هستند كه بر يك سري مدارك عيني استوار هستند. معاملات درون سازماني بدان سبب پنهان هستند كه بر مبناي مداركي قرار دارند كه چندان عيني نمي‏باشند.
2- سود حسابداري بر مبناي فرض دوره زماني، به عنوان يك امر بديهي قرار دارد و به عملكرد مالي شركت در طي يك دوره زماني مفروض يا مشخص اشاره دارد.
3- سود حسابداري كه بر مبناي اصل تحقق درآمد قرار دارد، ايجاب مي‏كند كه درآمد تعريف شود، آن‌را اندازه‏گيري و شناسايي (ثبت) نمود. به طور كلي، اصل تحقق درآمد معيار يا آزموني است براي شناسايي (ثبت) درآمد و در نتيجه شناسايي (ثبت) سود.
4- سود حسابداري ايجاب مي‏كند كه اصل بهاي تاريخي به صورت دقيق رعايت شود. يك دارايي تا زماني كه فروش تحقق مي‏يابد بر مبناي بهاي تمام شده ثبت مي‏شود و در آن زمان هر نوع تغييري در ارزش شناسايي مي‏شود.
5- سود حسابداري ايجاب مي‏كند كه درآمدهاي تحقق يافته دوره، در رابطه با هزينه‏هاي مربوط، متناسب يا ذي‏ربط مورد توجه قرار گيرند. از اين رو سود حسابداري بر مبناي اصل تطابق قرار دارد (رياحي بلكويي، 1381).
2-3- پيش‏بيني سود حسابداري
بسياري از سرمايه‌گذاران، پيش‌بيني سود آتي را به عنوان عامل تعیین‌کننده در پيش‌بيني توزيع سود سهام آينده به کار مي‌برند. بديهي است كه سود سهام مورد انتظار به نوبه خود نقش تعیین‌کننده‌ای در قيمت‌گذاري ارزش جاري سهام يا كل واحد تجاري دارد، از آنجا كه پيش‌بيني سود براي سرمايه‌گذاران و تحليل‌گران از اهميت والايي برخوردار است.
2-4- پيش‏بيني سود
يكي از هدف‏هاي حسابداري و تهيه صورت‌هاي مالي، فراهم كردن اطلاعات سودمند به منظور تسهيل تصميم‌گيري است. يكي از ويژگي‌هاي كيفي اطلاعات حسابداري، نيز سودمندي در پيش‌بيني است. معيار ارزش پيش‌بيني، احتمال وجود ارتباط بين رويدادهاي اقتصادي مورد علاقه تصميم‌گيرنده و متغيرهاي پيش‌بيني كننده است. اين مفهوم از مدل‌هاي ارزشيابي سرمايه‌گذاري استخراج شده است. اگر اطلاعات حسابداري براي تصميم‌گيري سودمند باشد، بايد امكان پيش‌بيني بعضي از رويدادهايي را فراهم كند كه به عنوان داده‌هاي ورودي مدل‌هاي تصميم‌گيري استفاده مي‌شود. مدل‌هاي تصميم‌گيري را مي‌توان از طريق تئوری‌های توصيفي، واكنش سرمايه‌گذاران و بازار به اطلاعات حسابداري شناسايي كرد. حسابداري يكي از اطلاعات اصلي مورد استفاده در اين مدل‌ها است (خالقي مقدم و رحماني، 1382).
پيش‌بيني سود حسابداري و تغييرات آن به عنوان يك رويداد اقتصادي از ديرباز مورد علاقه سرمايه‌گذاران، مديران، تحليل‌گران مالي، پژوهشگران و اعتباردهندگان بوده است. اين توجه ناشي از استفاده از سود در مدل‌هاي ارزيابي سهام، كمك به كاركرد كارايي بازار سرمايه، ارزيابي توان پرداخت، ارزيابي ريسك، ارزيابي عملكرد واحد اقتصادي و مباشرت مديريت، ارزيابي نحوه انتخاب روش‌هاي حسابداري توسط مديريت و استفاده از پيش‌بيني‌هاي سود در پژوهش‌هاي اقتصادي، مالي و حسابداري است (شریعت پناهی و قاسمي، 1384).
پيش‌بيني سود حسابداري، ميزان رشد و تغييرهاي آن مورد علاقه سرمايه‌گذاران، مديران، تحليل‌گران مالي، پژوهشگران و اعتباردهندگان است. اين توجه به دليل استفاده از سود در مدل ارزيابي سهام (ارتباط مفروض بين سود و جريان‌هاي نقدي)، كمك به كاركرد كارايي بازار سهام (ارتباط بين تغييرات سود و تغييرات قيمت سهام)، ارزيابي توان پرداخت (سود سهام، بهره و تعهدات)، ارزيابي عملكرد واحد اقتصادي و مباشرت مديريت، ارزيابي نحوه انتخاب روش‌هاي حسابداري توسط مديريت و استفاده از پيش‌بيني‌هاي سود در پژوهش‌هاي اقتصادي، مالي و حسابداري است (خالقي مقدم و رحماني، 1382).
پيش‌بيني،عاملي کليدي درتصميم‌گيري‌ها‌ي اقتصادي است. سرمايه‌گذار‌ان،اعتباردهندگان،مديريت وديگراشخاص درتصميم‌گيري‌هاي اقتصادي متکي به پيش‌بيني و انتظارات هستند. ازآنجایی که سرمايه‌گذاران وتحليل‌گران مالي ازسودبه عنوان يکي از معيارهاي اصلي براي ارزيابي شرکت‌هااستفاده مي‌کنند،آنان تمايل به اندازه‌گيري ميزان سودآوري آتي دارندتانسبت به نگهداري یافروش سهام خودتصميم‌گيري کنند. آنان با پيش‌بيني سود،نسبت به وضعيتي که شرکت قضاوت مي‌کنند. زيرادراصل تفاوت در اين پيش‌بيني‌ها است که تخصيص منابع سرمايه به بخش‌هاوواحدهاي مختلف تجاري را تعيين مي‌کند. اين موضوع براي سرمايه‌گذاران بالقوه نيزاهميت دارد. آن‌ها باپيش‌بيني جريان‌هاي نقدي وسودهاي آتي،نسبت به سرمايه‌گذاري وتخصيص منابع سرمايه خود اقدام مي‌کنند. به طور کلي ارزش اطلاعات حسابداري با ارزش ومحتواي پيش‌بيني آن سنجيده مي‌شود‌. ازاين‌روهرگونه پژوهش که توان حسابداري رابراي شناخت محتواي اطلاعات حسابداري،به ویژه ازنظرتوان پيش‌بيني افزايش دهد،به همان نسبت براي حسابداري مهم است وبه همين ترتيب براي زمينه‌هاي مربوط به حسابداري نظيرمديريت امورمالي اهميت دارد (علوي طبري و جليلي، 1385).
2-5- سودمندي در پيش‌بيني
مفهوم سودمندي در پيش‌بيني، از مدل‌هاي ارزشيابي سرمايه‌گذاري نتيجه مي‌شود كه هیئت استانداردهاي حسابداري مالي در بيانيه شماره يك مفاهيم حسابداري مالي آن را این‌چنین تعريف مي‌كند: كيفيت اطلاعات كه به استفاده‌كنندگان كمك مي‌كند. به صورت فزاينده، احتمال وقوع نتايج گذشته يا حال را براي پيش‌بيني به کار گيرند. هندريكسون وبردا (1994)، بر اين باورند كه اگر اطلاعات حسابداري براي تصميم‌هاي سرمايه‌گذاري مربوط و مهم است، اين اطلاعات بايد در مدل‌هاي تصميم‌گيري توسط سرمايه‌گذاران به‌کاربرده شود. بنابراين، اين پرسش مطرح مي‌شود كه مدل‌هاي تصميم‌گيري سرمايه‌گذاران کدام‌اند؟ براي پاسخ به اين پرسش بايد پژوهش‌هاي انجام مي‌شد تا رفتار سرمايه‌گذاران نسبت به داده‌هاي حسابداري و همچنين مدل‌هاي تصميم‌گيري مطالعه شود. اين مطالعات در دو دسته پژوهش‌هاي حسابداري و همچنين نظريه‌هاي توصيفي رفتار سرمايه‌گذاران و عكس‌العمل بازار دنبال شد. اما مهم‌ترین مشكل اين است كه دانسته‌هاي سرمايه‌گذاران به اطلاعاتي محدود مي‌شود كه در اختيار آنان قرار مي‌گيرد. به نظر مي‌رسد تو نایی پيش‌بيني اطلاعات حسابداري، موضوع بسياري از تصميم‌هاي آتي و تدوين استانداردها باشد.
2-6- تعداد دفعات پيش‏بيني سود توسط مديران
سوديکي ازاقلام مهم واصلي صورت‌هاي مالي است که توجه استفاده‌کنندگان صورت‌هاي مالي رابه خودجلب مي‏كند. سرمايه‏گذاران، اعتباردهندگان، مديران، كاركنان، تحليلگران، دولت و ديگر استفاده‏كنندگان صورت‏هاي مالي از سود به عنوان مبنايي جهت اتخاذ تصميمات سرمايه‏گذاري، اعطاي وام، سياست پرداخت سود، ارزيابي شركت‏ها، محاسبه ماليات و ساير تصمیمات مربوط به شركت استفاده مي‏كنند (مشايخ و شاهرخي، 1386).
اطلاعات ارائه‌شده توسط شركت و در نتيجه سود، مبتني بر رويدادهاي گذشته شركت است اما سرمايه‏گذاران، نيازمند اطلاعاتي راجع به آينده شركت مي‏باشند. يكي از ديدگاه‏هاي موجود در اين زمينه، ارائه صرفاً تاريخي و جاري توسط واحد تجاري است البته به نحوی كه سرمايه‏گذاران بتوانند خود پيش‏بيني‏هاي مربوط به آينده را انجام دهند. ديدگاه ديگر اين است كه مديريت با در دست داشتن منابع و امكانات به انجام پيش‏بيني‏هاي قابل‌اعتماد بپردازد و با انتشار عمومي اين پيش‏بيني‏ها، كارايي بازارهاي مالي را افزايش دهد (مشايخ و شاهرخي، 1386).
تصميم‌گيري درباره انتخاب بين دوديدگاه بالامشکل به نظرمي‌رسدزيرادرک قابل‏قبول يا ازنحوه پردازش اطلاعات توسط سرمایه‌گذاران موجودنيست وتئوری بازارکارابر ميزان و سرعت تأثیر اطلاعات مالي بر قيمت سهام تاكيد دارد. به طور كلي، نظر اغلب دست‏اندركاران مالي بر اين است كه انتشار پيش‏بيني‏هاي مالي به اتخاذ تصميمات سرمايه‌گذاري كمك مي‏كند (مشايخ و شاهرخي، 1386).
پيش‏بيني به سرمايه‌گذاران کمک مي‌کندتافرايندتصميم‌گيري خودرابهبودبخشندو خطر تصميم‏هاي خود را كاهش دهند. آن‌ها علاقه دارند، منافع آينده سرمايه‌گذاري خود رابرآوردنمايندتابتواننددرباره دريافت سودنقدي آينده ونيزارزش سهام خودداوري کنند.
بيوردراین‌باره مي‏گويد: پيش‏بيني‏هارامي‏توان بدون اخذتصميم انجام دادولي کوچک‌ترین تصمیم‌گیری را نمي‏توان بدون پيش‏بيني انجام داد.
پيش‏بيني،عاملي کليدي درتصميم‏گيري‏ها‏ي اقتصادي است. سرمايه‏گذاران،اعتباردهندگان،مديران وديگراشخاص درتصميم‏گيري‏هاي اقتصادي متکي به پيش‏بيني و انتظارات هستند. ازآنجاييکه سرمايه‏گذاران وتحليلگران مالي ازسودبه عنوان يکي از معيارهاي اصلي براي ارزيابي شرکت‏هااستفاده مي‏کنند،از آن جهت مديران تمايل دارند كه سودهاي آتي را پيش‌بيني كنند و وضعيت واحد تجاري براي آن‌ها مطلوب جلوه دهند (آقايي، 1373).
تنوع منابع پيش‏بيني سود سبب توجه به دقت درپيش‌بيني مي‏شود. منبعی که به درصد اشتباه کمتري بینجامديعني پيش‏بيني به واقعيت نزديک باشد،مطمئن‌ترخواهدبود. دردنيا پژوهش‏هاي زيادي به مقايسه دقت پيش‏بيني سودتوسط مديران بامدل‏هاي سري زماني يا پيش‏بيني سودتوسط تحليلگران بامدل‏هاي سري زماني يامقايسه هرسهم مدل باهم پرداختهاست. نتايج اکثرپژوهش‏هانشان مي‏دهد؛پيش‏بيني مديران ياتحليلگران نسبت به پيش‏بيني براساس مدل‏هاي سري زماني دقيق‏تراست. درکشورمابه طوررسمي تحليلگراني وجودنداردکه به پيش‏بيني سودبپردازند،يا پيش‏بيني‏هاي آن‌ها به صورت مدون وجودندارد،سرمايه‏گذاران ياازپيش‏بيني مديران استفاده مي‏کننديااينكه خود رأساًاقدام به پيش‏بيني سودمي‏نمايند. يافته‏هاي کرک و مالک یل9 (1968)، نشان مي‏دهد كه دقت پيش‏بيني تحليلگران از دقت پيش‏بيني‏هاي حاصله از مدل‏هاي سري زماني بيشتر است. رول‌اند10(۱۹۷۸)، پيش‏بيني مديران راباپيش‏بيني تحليلگران وهمچنين هريک رابا پيش‏بيني مدل‏هاي سري زماني مقايسه نمود. شواهدحاصله ازپيش‏بيني‏هاي سال۱۹۶۹تا ۱۹۷۳نشان داد؛پيش‏بيني مديران نسبت به تحليلگران ازدقت بيشتري برخورداراست اما تفاوت آن‌ها بااهميت نيست. علاوه براين،پيش‏بيني تحليلگران درصورتی که قبل از پيش‏بيني مديران اعلام شودنسبت به زماني که اين پيش‏بيني بعدازپيش‏بيني مديران اعلام شود،ازدقت کمتري برخورداراست. مقايسه اين دوپيش‏بيني بامدل‏هاي سري زماني حاکي ازآن بودکه پيش‏بيني تحليلگران هنگاميکه قبل ازپيش‏بيني مديران اعلام شود، برمدل‌های سري زماني برتري ندارد (مشايخ و شاهرخي، 1386).
بيکي11 (۱۹۸۰)، دقت پيش‏بيني‏هاي سودمديريت راباپيش‏بيني‏هاي سودتحليلگران موردمقايسه قرارداد. نتايج بررسي۱۵۶پيش‏بيني از۱۲۱شرکت براي دوره۱۹۷۱تا۱۹۷۴نشان داد؛ پيش‏بيني‌هاي مديريت نسبت به پيش‏بيني‏هاي تحليلگران ازدقت بالاتري برخورداراست. اين نتيجه زمانی که پيش‏بيني‏هاي مديريت قبلازتحليلگران منتشرمي‏شود،بارزتراست.
پيش‏بيني‎ مديران رابطه مستقيمي با وضعيت شركت دارد، به طوری كه اگر وضعيت بالفعل و بالقوه شركت خوب باشد مديران تمايل بيشتري دارند تا سودهاي آتي را پيش‏بيني كنند با اين كار مديران، سرمايه‌گذاران را بيشتر ترغيب مي‏كنند تا در شركت سرمايه‏گذاري كنند. يافته‏هاي ميلر12 (2002) نشان مي‏دهد، شركت‏هايي كه رشد سود بالايي دارند تمايل بيشتري دارند كه سودهاي خود را پيش‌بيني كنند و در اين شركت‏ها تعداد دفعات پيش‏بيني سود بيشتر از ديگر شركت‏ها است. با افزايش در تعداد دفعات پيش‏بيني سود اطلاعات افشاشده افزايش مي‏يابد و عدم تقارن اطلاعاتي بين مديران و ذي‏نفعان كاهش مي‏يابد، بدين ترتيب اعتماد سرمايه‏گذاران به شركت بيشتر مي‏شود. زمانی که اطلاعات براي سرمايه‏گذاران كمتر افشا شود عدم تقارن اطلاعاتي افزايش مي‌يابد، اين امر باعث كاهش اعتماد سرمايه‏گذاران به شركت مي‏شود. تعداد دفعات پيش‏بيني مديران به ميزان ریسک گریزی آن‌ها بستگي دارد به عبارت ديگر هرچه ریسک گریزی مديران بيشتر باشد تمايل كمتري دارند تا پيش‏بيني‏هايي در خصوص سود انجام دهند.
روش‏هاي مختلفي براي پیش‌بینی سودهرسهم ازجمله پیش‌بینی توسط مديران و تحليلگران بااستفاده ازسری‌های زماني وجوددارد. در سال 1381 بورس اوراق بهادار تهران، طبق بند چ ماده 5 آيين‏نامه افشاي اطلاعات، شركت‏ها را مكلف به ارائه پيش‏بيني سود هر سهم در پايان هر سه ماه كرد. (مشايخ و شاهرخي، 1386).
2-7-عدم تقارن اطلاعاتی
اطلاعات مایه حیات بازارهای سرمایه و هسته مرکزی فرضیه بازار کارا است. سرمایه گذاران در تصمیمات سرمایه گذاری خود به اطلاعات منتشره شرکت‌ها تکیه کرده و میزان کمی و کیفی و زمان ارائه این اطلاعات نشان دهنده قوت و ضعف بازار است. چون در یک بازار کارا قیمت‌های سهام بر پایه تمامی اطلاعات در دسترس بدست می‌آیند، ناکافی بودن اطلاعات به خودی خود در شکل گیری نادرست قیمت‌ها نمود یافته و این حالت به گونه ای در قیمت گذاری اریب یا غیر واقعی در بازار می‌انجامد (جونز13،2000). وجود اطلاعات کافی در بازار و انعکاس به موقع و سریع آن‌ها در قیمت اوراق بهادار ارتباط تنگاتنگی با کارایی بازار دارد. بورس اوراق بهادار موظف به ایجاد یک بازار کارا است به گونه ای که هر لحظه بتوان اوراق بهادار را به قیمت عادلانه مورد معامله قرار داد. افزایش سطح کارایی بازار موجب بهبود ساز و کار کشف قیمت و در نتیجه قیمت گذاری بهینه و افزایش امکان پیش بینی منطقی روند قیمت‌هامی‌شود. هرگاه قیمت‌های تعیین شده در یک بازار اوراق بهادار بازتاب دهنده تمامی اطلاعات مربوط در دسترس باشد قیمت‌های مزبور را می‌توان معیار های مناسب برای تخصیص بهینه سرمایه های کمیاب به شمار آورد و در واقع قیمت‌ها بازتاب دهنده‌ی درستی از واقعیت‌های اقتصادی حکم فرما بر ساز و کار عرضه و تقاضای بازار می‌باشد. به علاوه انتشار صحیح و به موقع اطلاعات بازار موجب ایجاد ذهنیت مثبت نسبت به برقراری عدالت در بازار و انسجام بیشتر آن می‌شود، همچنین بهبود شفافیت به نوبه خود موجب افزایش رقابت بین فعالان بازار می‌شودو مناسبات موجود میان اعضای بازار و سرمایه گذاران را تقویت و امر نظارت و اجرای قوانین را آسان می‌کند (صفاریان،1381).
زمانی که یکی از طرفین معامله نسبت به طرف دیگر، دارای مزیت اطلاعاتی باشد می‌گویند سیستم اقتصادی از دیدگاه اطلاعات، نامتقارن است. در تئوری حسابداری، مسئله نامتقارن بودن اطلاعات دارای اهمیت زیادی است زیرا بازارهای اوراق بهادار دست‌خوش تهدیدهای ناشی از مسئله عدم تقارن اطلاعاتی قرار می‌گیرند و این به دلیل وجود اطلاعات درون سازمانی است. حتی اگر قیمت به طور کامل تمام اطلاعات موجود در بازار و دسترس همگان را منعکس کند، باز هم این احتمال وجود دارد که افراد درون سازمان، نسبت به افراد خارج از سازمان، دارای اطلاعات بیشتری باشند. در این زمان، این افراد از مزیت داشتن اطلاعات استفاده می‌کنند و به منافع بیشتری دست می‌یابند. زمانی که سرمایه گذاران خارجی از این موضوع آگاه شوند، بدیهی است مبالغی را که آماده بودند (در صورت وجود اطلاعات کامل) برای اوراق بهادار پرداخت کنند، نمی‌پردازند و بدین گونه در برابر زیان‌های احتمالی ناشی از وجود اطلاعات محرمانه، واکنش نشان می‌دهند (اسکات، 2003).
در دنیایی با عدم تقارن اطلاعاتی مدیران درباره شرکت، اطلاعات بیشتر و بهتری نسبت به بازار، به دلیل دارا بودن اطلاعات خصوصی و محرمانه، در اختیار دارند. یعنی به اطلاعات خاصی از شرکت قبل از اطلاع بازار دسترسی دارند. اطلاعات خاص شرکت، در طول زمان از طریق رویدادهای افشا کننده اطلاعات به بازار انتقال می‌یابد، بازار تا قبل از افشا مقداری عدم اطمینان درباره شرکت دارد. عدم تقارن اطلاعاتی شرکت برابر است با کل عدم اطمینان درباره شرکت، زیرا احتمال می‌رود مدیران و بازار به یک اندازه از تأثیرمتغیر های بازار بر ارزش شرکت آگاهی داشته باشند. واکنش بازار به اعلان سود می‌تواند اولین معیار عدم تقارن اطلاعاتی شرکت از طریق افشای اطلاعات باشد. حجم معاملات سهام شرکت، معیار دیگری برای عدم تقارن اطلاعاتی است که اغلب در ادبیات مالی به آن اشاره می‌شود. زمانی که حجم و تعداد معاملات سهام شرکت بالا می‌رود با فرض ثابت بودن سایر عوامل، ارزش بازار شرکت حاوی اطلاعات بیشتری خواهد بود، بنابراین احتمال کاهش عدم تقارن اطلاعاتی وجود دارد. عدم تقارن اطلاعاتی در همه بازارهای سرمایه صرف نظر از دامنه کارآمدی آن‌ها وجود دارد. با این حال دامنه آن بستگی مستقیمی به کفایت افشای اطلاعات حسابداری دارد. عدم تقارن اطلاعاتی با توجه به شیوه اثر گذاری روی افراد مختلف و پیامدهای آن به دو نوع گزینش نادرست14 و خطر اخلاقی15تقسیم می‌شود. نمودار زیر حوزه تأثیر گذاری هر یک از این اقسام عدم تقارن اطلاعاتی را تشریح می‌کند:

شکل (2-2) اقسام و پیامدهای وقوع عدم تقارن اطلاعاتی و نقش و مسئولیت حسابداری جهت مدیریت آن‌ها (وکیلی فرد و بنی مهد، 1388)
2-7-1- گزینش نادرست
گزینش نادرست16 بدان سبب به وجود می‌آید که برخی اشخاص (مدیران شرکت، نیروهای درون سازمانی و…) در مورد شرایط کنونی و چشم انداز آینده شرکت، در مقایسه با افراد برون سازمانی، اطلاعات بیشتری دارند. مدیران و سایر نیروهای درون



قیمت: تومان

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید